ATA'NIN ÇINARLARINDA YOLCULUK
Yalova’da turistler, Çınarlı Hıyaban’ı kullanarak kaplıcalarıyla ünlü Termal ilçesine yeşil tünelden geçerek ulaşıyor.
Mustafa Kemal Atatürk’ün 1930 yılında yaptırdığı bir kısmı İstanbul’da bir kısmı da Yalova’da bulunan Çınarlı Hıyaban, turistleri Termal ilçesine ulaştırıyor. Yalova-Termal yoluna dikilen 2 bin 250 çınar ağacı, doğa harikası Termal ilçesine gidenleri büyülüyor. Termal Belediye Başkanı İsmail Atik, yaptığı açıklamada, Çınarlı Hıyaban’ın Türkiye’deki en güzel yollardan birisi olduğunu söyledi. Atik, bu yolun hikayesinin pek bilinmediğini belirterek, “Çınarlı Hıyaban, pek kimsenin bilmediği bir konu. Çınarlı Hıyaban, İstanbul’da Dolmabahçe Sarayı’ndan başlıyor, Karaköy’e kadar geliyor. Karaköy’den sonra Yalova merkezden başlıyor, Termal’e kadar gidiyor. Çınarlı Hıyaban’ın aslı Mustafa Kemal Atatürk’ün, Dolmabahçe Sarayı’ndan çıkıp Karaköy’de gemiye binene kadar, ardından Yalova’ya gemiyle gelip, merkezden Termal’e gelene kadarki geçtiği yolun tamamının çınarla ağaçlandırılması. Çınar ağaçlarını dikilmesiyle oluşturulan özel bir yol” dedi.
Yalova-Termal arasındaki Çınarlı Hıyaban’la, Dolmabahçe, Karaköy arasındaki Çınarlı Hıyaban’ın kardeş yollar olduğunu kaydeden Atik, şöyle konuştu:
“Aynı dönemde dikilmiştir. Bizzat Mustafa Kemal’in emriyle dikilmiştir. Bölgede, Termal’de, bununla ilgili önemli hikayeler vardır. Bunlardan birisi şöyle; Bu çınar ağaçları dikildiğinde Mustafa Kemal’in Termal’e intikalinde Kadıköy civarında bir insanımızın bu ağaçlardan bir tanesine atını bağladığını görüyor. Orada arabadan iniyor, atın sahibini çağırıyor. Diyor ki; ‘Bu çınarları diktirdik. Böyle çınarlara hayvanlarınızı bağlarsanız bu çınarların köklerine zarar gelebilir. Atı yetişmiş ağaçlara bağla. Daha bunlar fidan. Bu fidanların yetişmesine ihtiyaç var’ şekli ile izah ediyor. Vatandaşımız da emri hemen yerine getiriyor. Atatürk’ün önem verdiği bir yol bu. Termal-Yalova arası 12 kilometre, Dolmabahçe Karaköy arası ise yaklaşık 3 kilometre bir yol burası. Dolayısıyla çevreye verilen önemin göstergesi. Biz de burada yaşayan insanlar, yöneticilik yapan insanlar olarak bu yolun önemini hep var ettik. Çınarlı Hıyaban Yalova’mızın en önemli özelliklerinden bir tanesidir.”
“Türkiye’de Örneği Yok”
Çınarlı Hıyaban’a turistlerin ilgisine değinen Atik, “Türkiye’de bunun bir örneği yok. Bunun bir benzeri Marmaris tarafında var. O da okaliptüs ağaçlarıyla yapılmış. Bu çınar ağaçlarıyla yapılmış tek yol. Çok uzun bir mesafe. Tamamen yeşil bir tünelin içerisinden geçiyorsunuz. Özellikle turistlerimizin bu yolda yazın ve kışın, tüm sezonlarda bolca resim çekildiğini görüyoruz. Bu yoldan intikal eden insanlarımız yolu anlatarak ne kadar mutlu olduklarını bize ifade ediyorlar. Tamamen yeşil bir vahanın içerisinde insanlarımız Termal’e geliyor. Yine yeşil bir vahada tatillerini gerçekleştirmiş oluyorlar.
Özellikle Ortadoğu’dan gelen misafirlerimiz şaşırıyor. Güneşte yanarak gitmeye alışkın olan Ortadoğulu insanlar böyle bir bölgede ağaç yoldan geldikleri zaman defaten gidip geliyorlar. Sadece o yolda zaman geçirmek için ilçemize gelenler var. Buradaki ağaçların korunmasıyla ilgili çalışmalarımız oluyor. Çınarlı Hıyaban, Anıt Eser Yol haline gelmiş durumda. Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Kurulu tarafından ağaçlar korunuyor” ifadesini kullandı.
Çınarlı Hıyaban
Doğa harikası olan Termal Kaplıcalarını Yalova’ya bağlayan Termal-Yalova Çınarlı Yol (Çınarlı Hıyaban) Atatürk döneminden günümüze kadar yol boyunca var olan çınar ağaçlarının oluşturduğu yeşil tünel görüntüsü ile Yalova’nın en güzel yol güzergâhıdır. Dolmabahçe sarayı önündeki çınarlı yoldan vapurla ayrılarak deniz yolculuğu sonrası, aynı yolun Yalova’daki devamı olarak Mustafa Kemal Atatürk zamanında, iskeleden başlayıp, Gazipaşa Caddesi’ni takiben kaplıca kapısına son bulan yolun uzunluğu 12 bin 350 metre, genişliği 10 metredir.
Gökçe Barajı’nın yapımı sırasında, bu Çınarlı Yolda bulunan bir kısım çınarlar, baraj içinde ve yol dışında kaldı. Bu nedenle Yalova’yı Termal’e bağlayan Çınarlı Yol Yenimahalle yol kavşağında son bulur.
Yol güzergâhında bulunan Çınarların Dikimi 1930 yılı Şubat ve Mart aylarında yapılmış olup, fidanların arası 10 metredir. Ancak, sıralama çapraz gelecek şekilde dikildiğinden daha sıkmış gibi görünür. Böylece her 5 metrede bir çınar vardır. Çapraz dikim aynı zamanda ağaçların dengeli dallanmasını sağlanmış, böylece yol yeşil bir tünele dönüşmüştür.
Mevcut olan Çınar ağaçlarının fidanları, Teşvikiye ve Kocadere’den temin edilmiştir. Baltacı Çiftliği girişinden Termal’e kadar dikilen fidan sayısı 2 bin 250’dir.”
